پایان نامه های تاریخی

واکاوی معیار تشخیص جنسیت دوجنسه‌ها در فقه مذاهب اسلامی با رویکرد روایی (بررسی نمونه‌ای اعتبار روایت شریح قاضی)

تشخیص جنسیت افراد دوجنسه با شمارش تعداد دنده ها از جمله مسائلی است که در فقه اسلامی مورد مناقشه بوده و طرفداران آن به روایات آفرینش زن از دنده مرد و آفرینش حواء از دنده آدم استناد کرده اند که معتبرترین آنها روایت شریح قاضی است. این روایت همچنین می تواند مستند فتواهای دیگری نیز باشد…

تحلیلی بر دلایل شکل‌ گیری اعتقاد به ایزدبانوان در ایران باستان

بشر در تاریخ دیرپای خود از ‌اندیشه‌های دینی متنوعی بهره‌مند بوده است. پرستش مادر- خدایان، یکی از انواع آنهاست. تندیسه‌های فراوان به دست آمده از حفاری‌های انجام‌شده در مناطق گوناگون، مؤید وجود سنت پرستش مادر- خدایان و ایزدبانوان، کهن‌ترین سنت مذهبی، در جهان قدیم است. این سنت به…
Default Image

بررسی جایگاه اجتماعی بانوان با تأکید بر پوشش بانوان در نگاره‌های عصر تیموری

با استقرار حکومت تیموری در ایران و رویکرد آنان به نقش بانوان در عرصه اجتماعی، فرهنگی و سیاسی جایگاه بانوان ایرانی نیز دستخوش نوعی تحول و دگرگونی شد که این تأثیرات و حضور آنان را می‌توان در نگاره‌های مصور شده در این دوره مشاهده نمود. نگارگر با ترسیم بانوان در پوشش و…
Default Image

ورود زنان فیلسوف از حاشیه به مرکز؛ تأملی بر راهبردهای زنانه‌نگر بازخوانی تاریخ فلسفه غرب

تا پیش از دوران مدرن، همه فلاسفۀ بزرگ مرد بوده‌اند و نشانی از زنان مگر در گفتارهای زن‌ستیزانه فلاسفۀ نبوده‌است. در دوره معاصر با ورود نقادانه زنان به قلمروهای گوناگون معرفت، فلسفه و تاریخ فلسفه هم بررسی و بازاندیشی شد. زنان فیلسوف برای اثبات نادرستی ادعاهای زن‌ستیزانه فلاسفه دست…
Default Image

ظهور اربابان زن در غرب ایران؛ از مشروطه تا پایان پهلوی اول (1320 ش-1285 ش) مطالعه موردی: کرمانشاه

هدف مقاله‌ی حاضر تبیین جایگاه زنان در نظام مالکیت زمین است. سوال اصلی تحقیق این است: چه عواملی تبیین کننده‌ی ظهور اربابان زن در غرب ایران است؟ روش تحقیق حاضر کیفی است، شیوه‌ی گردآوری داده‌ها بر پایه اسناد و منابع کتابخانه‌ای بوده و روش تجزیه و تحلیل گراندد تئوری است.…

مریم سلام‌الله‌علیها و روایات اسرائیلیات

حضرت مریم سلام‌الله‌علیها، تنها بانویی است که از او در قرآن مجید، نام برده شده است. بانویی که خود به تنهایی، از جایگاه والایی برخوردار است و مکمل این جایگاه والا، مادری عیسی علیه‌السلام است. در مجموعه تفسیری و روایی شیعه، به‌تبع این یادآوری در قرآن، از مریم…

سالاری زن از مجموعة هزار قضاوت

مجموعه هزار قضاوت يا ماديان هزار دادستان (Mādayān ī hazār dādestān)، يكي از مهم ترين منابع تاريخ اجتماعي ايران ساساني است. اين كتاب احكام، فتوا و اسنادي را در بر دارد كه در دعاوي و دادرسي هاي حقوقي صادر شده است، يعني حقوق مدون نيست بلكه مجموعه اي از احكام حقوقي است، چنين متن هايي به…
Default Image

سالاری زن از مجموعة هزار قضاوت

مجموعه هزار قضاوت يا ماديان هزار دادستان (Mādayān ī hazār dādestān)، يكي از مهم ترين منابع تاريخ اجتماعي ايران ساساني است. اين كتاب احكام، فتوا و اسنادي را در بر دارد كه در دعاوي و دادرسي هاي حقوقي صادر شده است، يعني حقوق مدون نيست بلكه مجموعه اي از احكام حقوقي است، چنين متن هايي به…

زنان در عصر پیامبر اکرم (ص)؛ از علم‌آموزی تا عطرفروشی و تجارت

ظهور اسلام و به نبوت رسیدن پیامبر خاتم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم، برگی نو در تاریخ حیات بشری، خصوصاً اعراب جاهلی و بالاخص زنان آن دوران بود. پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم با آموختن گام‌به‌گام تعالیم والای اسلامی، جامعه عقب‌مانده آن روزگار را نه…

کارکردهای موقوفات زنان از مشروطه تا پایان دوره پهلوی اول (نمونه‌پژوهی: موقوفات زنان تهران)

پژوهش حاضر کارکردهای موقوفات زنان از مشروطه تا پایان دورﮤ پهلوی اول و به‌طور نمونه زنان واقف شهر تهران را بررسی می‌کند. پویایی وقف در دوران اسلامی، به رونق فرهنگ و اقتصاد و حتی حوزه‌های فرهنگی جامعه انجامید. پس از انقلاب مشروطه و دگرگونی‌های سیاسی و اجتماعی جامعۀ ایران، وقف…

بررسی نظریه حجاب حداقلی درباره وضعیت پوشش در عصر جاهلیت و صدر اسلام

نظرﻳﮥ حجاب حداقلی ازجمله نظریه‌های ارائه‌شده دربارﺓ حجاب شرعی است. طرفداران این نظریه مدعی‌اند که در فرهنگ عمومی و رایج قبل از بعثت، برهنگی حتی در ناحیه شرمگاه وجود داشته است؛ به‌گونه‌ای‌که برای مردان و زنان آن عصر، این مسئله امری عادی بوده است و احساس بدی نیز بدان…
Default Image

اخبار سیاسی، اجتماعی صدر اسلام به روایت زنان

Xظهور دین اسلام سبب تحولات عمیق و گسترده ای در همه ی جنبه های حیات بشری گردید. تحول در جایگاه و نقش و سهم زنان در جامعه ی اسلامی از جمله این تحولات است. در تاریخ صدر اسلام زنان در بسیاری از صحنه ها و رویدادهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی حاضر و یا ناظر بودند به نحوی که خود به روایت و نقل…
Default Image

بررسی نقش سیاسی و اجتماعی و فرهنگی زنان در دوران بنی امیه

خانواده و زن در عصر جاهلی فاقد هرگونه ارزش و احترام بود مرد جاهلی با زنده به گور کردن دختران خود سعی می کرد خود را از نکبت دختر دار شدن رها نماید. با طلوع خورشید اسلام بار دیگر زن مورد توجه قرار گرفت و او به عنوان موجودی انسان ساز از کرامت و بزرگی برخوردار گردید. ولی با رحلت پیامبر…
Default Image

مسائل فرهنگی زنان در دوره رضا شاه پهلوی (فعالیت‌های فرهنگی صدیقه دولت‌آبادی)

نگاهی کلی و تاریخی به روند مشارکت زنان در عرصه های مختلف سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ما را با این واقعیت رو به رو می کند که مسأله حضور زنان در این عرصه ها چندان سابقه ندارد و مربوط به تاریخ معاصر کشورمان می شود. زن به دلیل زن بودنش همواره مورد ظلم قرار گرفته است، این ظلم به شکل های…
Default Image

زن در اندیشه پیش‌گامان نوگرای مسلمان (1920 - 1800 م)

جهان اسلام در قرن 19-20 م با هجوم فرهنگی سیاسی اجتماعی و اقتصادی غرب مواجه شد . نخبگان مسلمان با مشاهده پیشرفت غرب ، خواستار انجام اصلاحات بنیادی در وضعیت اجتماعی فکر سیاسی و اقتصادی کشور های اسلامی شدند. و در مواجهه با این هجوم عکس العمل های گوناگونی از خود نشان دادند. از جمله این…

مقالات گروه تاریخ

سالاری زن از مجموعة هزار قضاوت

in مطالعات زن و خانواده ، شماره 8

چهار زن بهشتی

in مقالات