پنج شنبه, 03 تیر 1395 ساعت 05:06

معرفی اجمالی از چند دانشنامه فارسی در موضوع زنان

نوشته شده توسط دانشنامه زن مسلمان

در طول دوره تاریخ تمدن اسلامی و تاریخ معاصر شاهد آثاری با ابعاد علمی و غیر علمی در زمینه زنان هستیم که از جمله می توان به طبقات الکبری (ج8)، بلاغات النساء و بخش هایی از کتاب الاغانی اشاره کرد.
در دوره معاصر در جهان عرب و غرب نیز حرکت هایی به سمت علمی نگاری مشاهده شده که آثاری چون؛ اعلام النساء، النساءالصحابیات و دانشنامه زن و فرهنگ اسلامی در این ردیف قرار دارند.


در ایران اسلامی به ویژه پس از پیروزی انقلاب، گام‌هایی به هدف پر کردن خلا علمی در این زمینه برداشته شد که می توان به آثاری چون؛ دائره المعارف زن ایرانی(دو جلد) و دانشنامه زنان فرهنگ ساز اشاره کرد. پدید آمدن دانشنامه فاطمی نیز اقدامی دیگر در پر کردن خلا علمی آن به ویژه در ابعاد ایدئولوژیک بود. در ادامه گزارشی از این دانشنامه ها ارائه می شود:

دانشنامه زنان فرهنگ ساز ایران و جهان

zanan farhang saz

دانشنامهٔ زنان فرهنگساز ایران و جهان با عنوان اصلی زن از کتیبه تا تاریخ نخستین دانشنامه زنان است که توسط پوران فرخزاد در سال 1378 به چاپ رسیده است. این کتاب شرح زندگی حدود چهار هزار زن ایرانی از تاریخ باستان تا افراد زنده فعال در عرصه های ادبی، هنری، اجتماعی و سیاسی را دربر می گیرد.

دایرةالمعارف زن ایرانی (دوره دو جلدی)

zan irani

«دايره المعارف زن ايراني» به سرپرستی مصطفی اجتهادی، توسط مركز امور مشاركت زنان رياست جمهوري و با همكاري بنياد دانشنامه بزرگ فارسي در سال1382به چاپ رسيده است اين اثر در 918 صفحه، مشتمل بر دوهزار مدخل از اصطلاحات، نام‌هاي امكنه، اشخاص، نهادها، نشريات و اسناد زنانه، با مبلغ 230000 ريال در دسترس علاقه مندان قرار گرفته است.
دایرة‌المعارف مذکور مقالاتی را در زمینه‌های؛ آداب و رسوم، عقاید، باورها، مسائل فقهی و حقوقی، زیورآلات، پوشاک، صنایع دستی، سازمان‌ها و تشکیلات سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، مطبوعات و اماکن مذهبی، تاریخی و آموزشی را دربرمی‌گیرد.
چنان كه از مقدمه كتاب برمي آيد هدف اصلي پديدآورندگان، شناساندن جايگاه زن ايراني در فرهنگ و تمدن اين مرز و بوم بوده است. حضور پررنگ نويسندگان زن در تأليف اين اثر نيز نشان‌گر آن است كه تدوين كنندگان به استفاده از توان تخصصي زنان، اهتمامي خاص داشته اند.
دو نقد از این اثر توسط محمدرضا زیبایی نژاد در مجله حورا شماره 5 و اکرم نعمتی جودی در مجله کتاب زنان شماره 25 به چاپ رسیده است.

دانشنامه فاطمی

daneshname fatemi

دانشنامه فاطمی(س) در شش مجلد با شمارگان 2500 نسخه و 2880 صفحه در سال 1393 به همت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و زیر نظر حجت‌الاسلام‌ والمسلمین علی‌اکبر رشاد منتشرشده است. بیش از 250 نفر از محققان و اندیشمندان در تدوین مراحل علمی این دانشنامه در طول یک دهه تلاش کردند.
از مجموع 6 جلد این دوره از دانشنامه، سه جلد منحصراً به مباحث تاریخی، سیاسی و معنوی زندگی حضرت زهرا (س) پرداخته و باقی مجلدات، مسائل مربوط به زن و خانواده از منظر حقوقی و اجتماعی مطرح‌ شده است.
تبیین جامع و علمی تاریخ زندگانی و جایگاه الهی حضرت زهرا سلام الله علیها، توصیف و تحلیل بینش، شخصیت و کنش آن بزرگوار به مثابه الگوی عینی زن مسلمان و تبیین ماهیت، مرتبت، مبانی و منزلت نهاد خانواده و حقوق و تکالیف زنان را می توان از اهداف دانشنامه فاطمی دانست.
لازم به ذکر است که چکیده مقالات سه جلد ابتدایی دانشنامه فاطمی(س) در قالب نرم‌افزار و در دو نسخه جاوا و اندروید در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته است.

خواندن 288 دفعه

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید