چهارشنبه, 25 اسفند 1395 ساعت 17:15

رابطه حقوقی و شرعی کودک با صاحبان جنین

موضوع تلقیح مصنوعی و مسایل مختلف مرتبط با آن چندی است که بحثهای زیادی را در محافل حقوقی و فقهی و پزشکی برانگیخته است که از آن جمله مسئله مادرجانشینی است .ترتیبات مادرجانشینی به دو صورت کلی تقسیم میشود که عبارتند از: جانشینی در بارداری و جانشینی با باروری مصنوعی، که در هر دو شکل آن قائل به مشروعیت عمل میباشیم.این وضعیت را عده‌ای از فقها و حقوقدانان در تحت برخی عقود معینه از قبیل اجاره و عاریه آورده‌اند که بنظر میرسند اطلاق عناوین عاریه و اجاره خالی از اشکال نباشد.لیکن در صورت اصرار بر آن غالب عقده اجاره اشخاص میتوان آورد.فتاوی فقهای معاصر بر صحت قرارداد مزبور نظر دارد، لیکن برخی از آنان در موضوع، قائل به احتیاط گشته‌اند.در خصوص مسئله نسب ، از آنجایی که قانون مدنی تنها رابطه طفل متولد از زنا با طرفین نطفه را دارای اعتبار نمیداند و از آنجا که موضوع مادرجانشینی ارتباطی با زنا ندارد، نسب ناشی از مادرجانشینی صحیح و مشروع است و یا حداقل نامشروع نمی‌باشد.با توجه به اینکه ما قائل به نسب صحیح در مادرجانشینی هستیم کلیه آثار نسب صحیح بر روابط بین طفل متولد از مادرجانشین و ابوین بر آن حاکم خواهد بود.در خصوص تعیین والدین در مورد پدر، موضوع قابل بحث چندانی نیست و پدر حکمی که صاحب اسپرم نیز میباشد پدر بعنوان پدر قانونی شناخته میشود.اما در خصوص مادر سه نظریه مختلف وجود دارد، که عده‌ای مادرحکمی را مادر قانونی و عده‌ای دیگر مادرجانشین را مادر قانونی و دسته سوم هر دو مادر را مادر قانونی میدانند.

منتشرشده در پایان نامه ها
سه شنبه, 24 اسفند 1395 ساعت 23:37

تبيين مفهوم عدالت جنسيتی در اسلام و غرب

اگر چه هركدام از مكاتب غرب تعريفي متناسب با خواست خود از عدالت ارائه مي دهند، اما به طور كلي عدالت در انديشه غرب به برابري و حقوق مساوي براي تمامي انسان ها تعبير مي شود.
اما اسلام برابري همه انسان ها در تمامي حقوق را عين بي عدالتي دانسته و حق را داراي منشا وحياني ناشي از فطرت الهي آدمي مي داند. از اين منظر، وجود تفاوت ميان مخلوقات را جزء ذاتي نظام علي و معلولي دانسته و حقوق متفاوت زن و مرد را مي پذيرد. غرب منشا طبيعي يا عقلي براي حق قايل است؛ و بدين معنا كه حق را رضايت اكثريتي مردم در امور مي داند. ازاين رو، تقابل ديدگاه اومانيستي حقوق بشر با نظام فطري الهي اسلام سرفصل موضوع جديدي به نام عدالت جنسيتي است كه برگرفته از حقوق طبيعي و نياز هاي ذاتي زن و مرد مي باشد. طبق اين مستند، عدالت جنسيتي«تساوي در حقوق اوليه و تفاوت در حقوق ثانويه» تعريف شده و در مقابلِ برابري جنسيتي انديشه غرب كه يكسان سازي تمامي حقوق زن و مرد است قرار مي گيرد.
طبق اين تعريف، حقوق اوليه، نياز هاي اساسي هر انسان است كه ناشي از حقيقت ذات اوست و حقوق ثانويه كليه حقوقي است كه انسان در قالب شخصيت حقوقي خود نسبت به جامعه و خانواده دارد.

کليدواژگان: عدالت جنسيتي، برابري جنسيتي، عدالت در حقوق بين الملل، عدالت در اسلام.

رواج انواع الگوهاي پوشش، تعامل، مصرف، ... و در يك كلام «سبك زندگي»، هويت هاي جمعي و بخصوص مذهبي را به چالش مي كشد. جهان پسامدرن انواع سبك زندگي هاي را در دسترس افراد فرهنگ هاي مختلف قرار داده است. هر سبك، نمادي از فرهنگي خاص به شمار مي رود كه افراد به مدد آن، هويت خويش را ابراز مي دارند. بي توجهي استفاده كنندگان به جنبه نمادين سبك زندگي، هويت هاي فرهنگي آنها را به چالش مي كشد. هدف اين نوشتار بررسي بازتاب آموزه هاي اسلامي حجاب و عفاف در سبك زندگي و اهميت جنبه نمادين آن است. محقق با استفاده از مطالعات كتابخانه اي و اسنادي نتيجه مي گيرد كه اولاً، تجلي اين آموزه ها در سبك زندگي، موجب تمايز سبك زندگي اسلامي از ساير سبك هاي زندگي مي گردد. ثانياً، عدم تجلي اين اصل و ساير اصول اسلامي در سبك زندگي مسلمانان موجب مي شود آنان ناخودآگاه و علي رغم ميل باطني خويش، موجبات تخريب و نابودي هويت مطلوب و به عبارتي تعلقات، باورها و ارزش هاي خويش را فراهم آورند.

کليدواژگان: مذهب، هويت جمعي، فرهنگ، اسلام، مدرنيته، پست مدرنيته

خانواده در اسلام، ركن طبيعي و اساسي اجتماع محسوب مي شود و تشكيل زندگي خانوادگي براي هر انسان، انجام يك وظيفه بزرگ الهي است. در اين ديدگاه، اساس و ماهيت زندگي خانوادگي، «وحدت» است و خانواده با اهداف اساسي «بندگي و طاعت پروردگار» و «مودت و رحمت» شكل مي گيرد. در راستاي تحقق اين اهداف و نيز استمرار و استحكام روابط زناشويي، دين اسلام زن و مرد را به التزام ارزش هاي بسياري توصيه نموده است. اين ارزش ها به عنوان اركان زندگي خانوادگي مطرح و مورد تاكيد واقع شده اند. ارزش هايي همچون خوش رفتاري، سازش و الفت با يكديگر، صبر در برابر يكديگر و التزام به خودآرايي و زينت در خانواده، از مهم ترين توصيه هاي دين اسلام به زوجين مي باشد و زن به عنوان خاستگاه عاطفه، محبت ورزي و جذبه در خانواده، ركن اصلي التزام به اين ارزش ها محسوب مي شود. در اين پژوهش، به روش اسنادي و بر پايه شيوه توصيفي- تحليلي، با رجوع به منابع دست اول و معتبر شيعي، به واكاوي اين سه ارزش و بررسي ويژگي ها و مصاديق آنها پرداخته شده است.

کليدواژگان: خانواده، ارزش، خوش رفتاري، صبر، آراستگي

تربيت شايسته كودك در اين زمانه، دغدغه ذهني بسياري از والدين و مربيان سرزمين اسلامي مان مي باشد؛ به گونه اي كه آنان را در جست وجوي منابعي كه در مسير تربيت ياري شان كند، به تلاش و تكاپو وا مي دارد.
از منابع مناسبي كه مي تواند محل رجوع دست اندركاران تربيتي قرار گيرد منابع اسلامي است؛ چراكه اسلام به عنوان آخرين و كامل ترين دين، به مانند تمامي اديان الهي بحث تربيت انسان را مغفول نگذاشته، و تمامي منابع اين دين و به طور عمده دو منبع قرآن و نهج البلاغه سرشار از مفاهيم و اشارات تربيتي مي باشند،كه نيازمند تبيين و ترويج اند.
بر اين اساس، در اين تحقيق، دو منبع ارزشمند اسلامي يعني قرآن و نهج البلاغه براي يافتن اصولي در راستاي تربيت اجتماعي به عنوان بعد و جنبه اي از تربيت، مورد توجه قرار گرفته و استنباط و تبيين اصول بر اساس اين دو منبع، هدف اصلي تحقيق واقع شده است.
با تحقيق و تتبعي كه با روش توصيفي ـ تحليلي صورت پذيرفته، در مجموع هفت اصل (شامل: تفاوت هاي فردي، تسهيل و مسامحت، محبت، مدارا، مسئوليت، مشورت و تعاون) براي تربيت اجتماعي كودك احصا و تبيين شده، و در پايان نيز نكاتي در رابطه با اصول مذكور به منظور بهره گيري دست اندركاران امر تعليم و تربيت مورد اشاره قرار گرفته است.

کليدواژگان: اصول، تربيت، تربيت اجتماعي، قرآن،كودك، نهج البلاغه

راه كارهاي مقابله اي با انحرافات جنسي و اخلاقي يكي از مهم ترين مسائلي است كه در جامعه كنوني از اهميت ويژه اي برخوردار است. يكي از مهم ترين شاخه هاي اين انحرافات اجتماعي شامل انحرافات جنسي است كه اين مقاله به توضيح و تفصيل راه كارهاي مقابله با اين انحرافات از ديدگاه قرآن كريم مي پردازد. از اين رو، هدف از پژوهش حاضر، تبيين راهبردها و فنوني است كه در قرآن كريم براي بهداشت جنسي و مقابله با انحرافات اخلاقي به تفكيك دوران خردسالي و بزرگسالي مطرح شده است. در اين پژوهش، با استفاده از روش توصيفي به استخراج و تنظيم مطالب پرداخته شده است.
نتايج نشان داد كه در قرآن كريم روش هاي متعددي براي بهداشت جنسي وجود دارد. مهم ترين و شاخص ترين آنها در دوره خردسالي، راهبردهايي است كه برخي از آنها عبارتند از: ملاحظه كردن تفاوت هاي جنسيتي در تعامل با كودكان؛ رعايت بهداشت اخلاقي زوجين در حضور فرزندان؛ جداسازي بستر خواب كودكان؛ پاسخ گويي صحيح به سوالات جنسي كودك، و اجازه گرفتن در حين ورود به اتاق والدين. در دوره نوجواني و جواني نيز راهبردهايي همچون آگاهي دادن در زمينه مسائل جنسي، خدامحوري، توجه به قيامت و ياد مرگ، تقويت اراده، بهداشت اخلاقي، تغذيه، ازدواج، و آموزش خانواده در خصوص تكاليف زناشويي مي باشدكه در دو بعد «راه كارهاي درماني» و «كنترل» به تجزيه و تحليل آنها مي پردازيم.

کليدواژگان: راه كار، مقابله، انحرافات جنسي، قرآن، روان شناسي

از موضوعات مهم و بنيادين در ارتباط با حقوق خانواده، بحث رياست و سرپرستي خانواده است كه بسياري از موضوعات ديگر از آن سرچشمه مي گيرد. در فقه و حقوق اسلامي، رياست خانواده به مرد سپرده شده است، اما در اين باره كه قلمرو اين رياست تا كجاست تحقيق منسجمي صورت نگرفته است. به عبارت روشن تر، در اين باره كه حدود لزوم اطاعت زن از شوهر به چه ميزان است، به طور مشخص بحث نشده و فقها اگرچه در اين زمينه نظرياتي را ارائه نموده اند، اما پراكنده و نامنظم است. از طرفي، روشن نبودن محدوده لزوم اطاعت زن از شوهر، مايه پيدايش اختلافات فراوان در كانون خانواده خواهد بود. از اين رو، در مقاله حاضر سعي شده است تا موارد و مصاديق اطاعت زوجـه از زوج با توجه به آنچه در لابه لاي كتب فقهي آمده، ارائه شود و بر اساس ادله معتبر فقهي، محدوده لزوم اطاعت زن از شوهر مشخص گردد.

کليدواژگان: رياست، اطاعت، إذن، تمكين، نشوز

حمایت از جنین موضوعی است که از دیرباز در جوامع بشری مطرح بوده و در نظام های حقوقی بسیاری از کشورهای جهان ـ از جمله ایران وانگلستان ـ مورد توجه واقع شده است.در همین راستا ، قانونگذار جمهوری اسلامی ایران ، با الهام از رهنمود های فقه اسلامی جنین انسان را موجودی واجد شخصیت انسانی و قابل تکریم و حمایت می داند که مانند سایر انسانها دارای حقوقی از جمله حق حیات و حق سلامت است لذا در حقوق کیفری ایران تعرض به این حقوق منع قانونی داشته و جرم محسوب می شود. اما نوعی از سقط جنین که جنبه درمانی دارد و معمولا با مشاوره ی پزشکی و نظر کارشناس پزشکی قانونی و اجازه ی رسمی مقامات قضایی انجام می گیرد مجاز شمرده شده و خاتمه دادن عمدی به حاملگی بنا به لزوم پزشکی سقط طبی یا سقط درمانی نامیده می شود و اقدام به آن باید قبل از قابلیت حیات یافتن جنین در خارج از رحم باشد. در این جا می توان از اضطرار که از عوامل رافع مسئولیت کیفری می باشد،صحبت کرد.

منتشرشده در پایان نامه ها

بررسي تفاوت هاي زن و مرد در بعد تكوين و تشريع، از جمله مباحث مهم در عرصه مطالعات زنان و خانواده است كه ديگر ساحت هاي زندگي اجتماعي را نيز از خود متاثر مي نمايد و بي شك، توجه به حقوق طبيعي و تكويني انسان هاست كه زيربناي وضع قوانين الهي و بشري قرار مي گيرد. نوشتار حاضر با هدف تبيين نمودن علت برخي تفاوت هاي تكويني و تشريعي، در صدد است با بهره گيري از منابع تفسيري، فقهي و... به بررسي اين موضوع بپردازد تا از اين رهگذر، زمينه هرگونه سوء استفاده از اين تفاوت ها را از بين ببرد. به نظر مي رسد تفاوت هاي تشريعي زن و مرد كه در شرع مقدس اسلام لحاظ شده، به تفاوت خلقت و طبيعت آنها با يكديگر باز مي گردد و بي شك، اين تفاوت ها از سوي آفريدگار حكيمي قرار داده شده كه بر اساس علم، عدل و حكمت، انسان ها را آفريده و با در نظر گرفتن استعداد و توانمندي هر يك، آنها را مكلف به تكاليفي نموده است. بنابراين، وجود اين تفاوت ها در راستاي جذب و انجذاب بيشتر انسان ها و به منظور دست يابي به هدف نهايي از خلقت انسان است.

کليدواژگان: تفاوت، تكوين، تشريع، ارث، شهادت، ديه

تا زمانی که فرزندان در کنار پدر و مادر خویش زندگی می کنند، نگهداری طفل حق و تکلیف مشترک آنان است و زوجین باید با اشتراک مساعی و معاضدت همدیگر اقدام به حضانت طفل نماید. برای استحکام خانواده و نهایتاً جامعه پدر و مادر به صورت مکمل باید در این خصوص عمل نمایند. زیرا فرزندی را که با هم به وجود آورده اند، به اشتراک نیز باید تربیت کنند بنابراین والدین با اتخاز روش واحد تربیتی مبادرت به حضانت نمایند و فقط در فرض اختلاف سلیقه در چکونگی مواظبت از کودک و تربیت او، بایستی قانون برای رفع اختلاف چاره اندیشی کنند. زمانی که پدر و مادر کودک از هم جدا می‌شوند، مسأله حضانت و اولویت هر یک از آنها برای نگهداری و سرپرستی فرزند مطرح می‌شود. حضانت یا نگهداری از کودک که بین والدینش طلاق واقع شده، از موضوعات بحث انگیز حقوقی و فقهی می باشند. از یک طرف، مصالح روحی و جسمی کودک مد نظر است از طرفی حقوق و تکالیف هر یک از والدین باید مورد توجه قرار گیرد.

منتشرشده در پایان نامه ها
صفحه1 از111