این مقاله با استفاده از روش تحلیلی ـ تاریخی به تبیین سیاستهای فرهنگی پهلوی اول در عرصه زنان می‌پردازد و با تکیه بر نظریه تکوین و تکون هویت ملی ایرانیان به دنبال پاسخ به این سؤال است که این سیاستها بر بروز بحران هویت زن ایرانی چه تأثیری داشته است. یافته‌های تحقیق حاکی است به دلیل اینکه لایه اصلی و هسته مرکزی هویت ایرانی بر سه عنصر اسلامی، ایرانی و شیعی مبتنی است و سیاستهایی نظیر تقویت روحیه خودناباوری در زن مسلمان، ترویج سبک زندگی غربی (سبک زندگی غیر ایرانی)، ترویج علنی بی‌حجابی، ترویج ولنگاری با تغییر در قانون ازدواج و طلاق در تعارض جدی با هویت زن ایرانی است. به دلیل غلبه نسبی ساختارهای مبتنی بر الگوی توسعه غربی بر جامعه ایرانی عصر پهلوی اول، در دراز مدت، زن ایرانی را با به‌هم‌ریختگی و در نهایت بحران هویت روبه‌رو کرده استمهدی سیاوشی - فرهاد زیویار

منتشرشده در مقالات

موضوع اين مقاله تبیین عوامل جامعه¬شناختی مؤثر بر ترجیح باروری زنان در شهر کرمان است. روش پژوهش از نوع پيمايش و برای آزمون فرضیات از ابزار پرسشنامه استفاده شده است. نمونه آماري شامل 342 زن متأهل شاغل در سازمانهای دولتی شهر کرمان است که با شيوه نمونه¬گيري خوشه‏ اي انتخاب شدند. یافته¬های تحقیق نشان داد كه نگرش منفی پاسخگویان نسبت به آینده جامعه (51/0) بیشترین همبستگی را با ترجیح باروری دارد؛ پس از آن سهم فردگرایی (305/0-)، منفعت¬طلبی (24/0-)، نگرش نسبت به فرزند (29/0)، خردگرایی (16/0-) و رضایتمندی زناشویی (28/0) محاسبه شده است. متغیرهای میزان مطالعه، تحصیلات، درامد و استفاده از رسانه به شکل غیر مستقیم ترجیح باروری زنان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. مبتنی بر یافته‌ها مهمترین عامل اثربخش بر ترجیح باروری زنان نگرش منفی آنها نسبت به آینده است که به شکل غیر مستقیم تحت تأثیر میزان درامد (42/0)، میزان استفاده از رسانه¬ها (33/0) و میزان تحصیلات (39/0) است. پیشنهاد می‌شود با پرداختن به ابعاد معنوی فرزندآوری و تقویت پیامهای امیدبخش در رسانه¬ها و دانشگاه¬ها، نگرش زنان نسبت به باروری مثبت، و از کالاگون شدن پدیدۀ فرزندآوری جلوگیری شود.

منتشرشده در مقالات

این مقاله با استفاده از روش تحلیلی ـ تاریخی به تبیین سیاستهای فرهنگی پهلوی اول در عرصه زنان می‌پردازد و با تکیه بر نظریه تکوین و تکون هویت ملی ایرانیان به دنبال پاسخ به این سؤال است که این سیاستها بر بروز بحران هویت زن ایرانی چه تأثیری داشته است. یافته‌های تحقیق حاکی است به دلیل اینکه لایه اصلی و هسته مرکزی هویت ایرانی بر سه عنصر اسلامی، ایرانی و شیعی مبتنی است و سیاستهایی نظیر تقویت روحیه خودناباوری در زن مسلمان، ترویج سبک زندگی غربی (سبک زندگی غیر ایرانی)، ترویج علنی بی‌حجابی، ترویج ولنگاری با تغییر در قانون ازدواج و طلاق در تعارض جدی با هویت زن ایرانی است. به دلیل غلبه نسبی ساختارهای مبتنی بر الگوی توسعه غربی بر جامعه ایرانی عصر پهلوی اول، در دراز مدت، زن ایرانی را با به‌هم‌ریختگی و در نهایت بحران هویت روبه‌رو کرده استمهدی سیاوشی - فرهاد زیویار

موضوع اين مقاله تبیین عوامل جامعه¬شناختی مؤثر بر ترجیح باروری زنان در شهر کرمان است. روش پژوهش از نوع پيمايش و برای آزمون فرضیات از ابزار پرسشنامه استفاده شده است. نمونه آماري شامل 342 زن متأهل شاغل در سازمانهای دولتی شهر کرمان است که با شيوه نمونه¬گيري خوشه‏ اي انتخاب شدند. یافته¬های تحقیق نشان داد كه نگرش منفی پاسخگویان نسبت به آینده جامعه (51/0) بیشترین همبستگی را با ترجیح باروری دارد؛ پس از آن سهم فردگرایی (305/0-)، منفعت¬طلبی (24/0-)، نگرش نسبت به فرزند (29/0)، خردگرایی (16/0-) و رضایتمندی زناشویی (28/0) محاسبه شده است. متغیرهای میزان مطالعه، تحصیلات، درامد و استفاده از رسانه به شکل غیر مستقیم ترجیح باروری زنان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. مبتنی بر یافته‌ها مهمترین عامل اثربخش بر ترجیح باروری زنان نگرش منفی آنها نسبت به آینده است که به شکل غیر مستقیم تحت تأثیر میزان درامد (42/0)، میزان استفاده از رسانه¬ها (33/0) و میزان تحصیلات (39/0) است. پیشنهاد می‌شود با پرداختن به ابعاد معنوی فرزندآوری و تقویت پیامهای امیدبخش در رسانه¬ها و دانشگاه¬ها، نگرش زنان نسبت به باروری مثبت، و از کالاگون شدن پدیدۀ فرزندآوری جلوگیری شود.

هدف پژوهش مشخص كردن صفات شخصيتي، اختلالات رواني و ویژگیهای جمعیت‌شناختی پيش‌بيني‌كننده طلاق در زوجين شهر تهران بود. طرح اين پژوهش از نوع علّي ـ مقايسه اي و روش نمونه گیری خوشه اي بود. به اين منظور از بين مجتمع های قضایی خانواده شهر تهران، سه مجتمع به صورت تصادفی انتخاب و از بین زوجين در معرض طلاق مراجعه کننده 60 نفر (30 زوج) انتخاب شدند. براي گروه نمونه زوجين عادي نيز از بين مناطق شهرداری تهران سه منطقه به صورت تصادفي انتخاب، و از طریق سرای محله های آن 30 زوج انتخاب شدند. سپس پرسشنامه هاي پنج عاملي شخصيت (فرم كوتاه)، سیاهه نشانه های اختلالات روانی (SCL-90) و جمعيت‌شناختي در نمونه هاي مورد نظر اجرا شد. یافته ها نشان داد که از بين ابعاد آزمون پنج عاملي در روان‌رنجوري، تجربه گرايي و وظيفه شناسي و از بين ابعاد آزمون SCL-90 بجز روان پریشی در دیگر مقياسها، بين دو گروه تفاوت معنادار وجود داشت (05/0 > P). نتايج تحليل رگرسيون لجستيك دو ارزشي نشان داد كه متغيرهاي افسردگي، افكار پارانوييدي، تعداد فرزندان، ميزان درامد و روان رنجوري، قويترين پيش بيني را براي احتمال در معرض طلاق قرار گرفتن زوجين فراهم می کند به اين شکل كه افزايش افسردگي، افكار پارانوييدي و روان رنجوري احتمال طلاق را افزايش مي دهد و افزايش تعداد فرزندان و ميزان درامد احتمال طلاق را كاهش مي‌دهد. اين يافته ها اهميت ويژگيهاي شخصيتي، اختلالات رواني و عوامل جمعيت‌شناختي را در پديده طلاق نشان مي دهد.

منتشرشده در مقالات

هدف پژوهش مشخص كردن صفات شخصيتي، اختلالات رواني و ویژگیهای جمعیت‌شناختی پيش‌بيني‌كننده طلاق در زوجين شهر تهران بود. طرح اين پژوهش از نوع علّي ـ مقايسه اي و روش نمونه گیری خوشه اي بود. به اين منظور از بين مجتمع های قضایی خانواده شهر تهران، سه مجتمع به صورت تصادفی انتخاب و از بین زوجين در معرض طلاق مراجعه کننده 60 نفر (30 زوج) انتخاب شدند. براي گروه نمونه زوجين عادي نيز از بين مناطق شهرداری تهران سه منطقه به صورت تصادفي انتخاب، و از طریق سرای محله های آن 30 زوج انتخاب شدند. سپس پرسشنامه هاي پنج عاملي شخصيت (فرم كوتاه)، سیاهه نشانه های اختلالات روانی (SCL-90) و جمعيت‌شناختي در نمونه هاي مورد نظر اجرا شد. یافته ها نشان داد که از بين ابعاد آزمون پنج عاملي در روان‌رنجوري، تجربه گرايي و وظيفه شناسي و از بين ابعاد آزمون SCL-90 بجز روان پریشی در دیگر مقياسها، بين دو گروه تفاوت معنادار وجود داشت (05/0 > P). نتايج تحليل رگرسيون لجستيك دو ارزشي نشان داد كه متغيرهاي افسردگي، افكار پارانوييدي، تعداد فرزندان، ميزان درامد و روان رنجوري، قويترين پيش بيني را براي احتمال در معرض طلاق قرار گرفتن زوجين فراهم می کند به اين شکل كه افزايش افسردگي، افكار پارانوييدي و روان رنجوري احتمال طلاق را افزايش مي دهد و افزايش تعداد فرزندان و ميزان درامد احتمال طلاق را كاهش مي‌دهد. اين يافته ها اهميت ويژگيهاي شخصيتي، اختلالات رواني و عوامل جمعيت‌شناختي را در پديده طلاق نشان مي دهد.

این پژوهش با هدف بررسی اولویتهای ملاک خانواده سالم در دختران و پسران انجام شد؛ بدین وسیله 169 دانشجو (75 نفر دختر و 94 نفر پسر) به شیوه نمونه گیری در دسترس از بین دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی انتخاب و با استفاده از پرسشنامۀ ملاک خانواده سالم بررسی شدند که اعتبار آن از طریق اعتبار محتوایی و پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ محاسبه و داده های پژوهش با استفاده از آزمونهای فریدمن و خی‌دو تحلیل شد. یافته‌ها حاکی بود که بین دختران و پسران در بیشتر ملاکهای خانواده سالم تفاوت معناداری وجود دارد. در مطالعه حاضر این الگوها و دلالتهای آنها مورد بحث قرار گرفته است. به طور کلی می توان نتیجه گرفت که شناسایی ملاکهای خانواده سالم از دیدگاه دختران و پسران دانشجو می تواند در شناخت ما از ملاکهای خانواده سالم و در نهایت در ارتقای سطح ساختار خانواده ها در جامعه مفید باشد.

منتشرشده در مقالات

این پژوهش با هدف بررسی اولویتهای ملاک خانواده سالم در دختران و پسران انجام شد؛ بدین وسیله 169 دانشجو (75 نفر دختر و 94 نفر پسر) به شیوه نمونه گیری در دسترس از بین دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی انتخاب و با استفاده از پرسشنامۀ ملاک خانواده سالم بررسی شدند که اعتبار آن از طریق اعتبار محتوایی و پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ محاسبه و داده های پژوهش با استفاده از آزمونهای فریدمن و خی‌دو تحلیل شد. یافته‌ها حاکی بود که بین دختران و پسران در بیشتر ملاکهای خانواده سالم تفاوت معناداری وجود دارد. در مطالعه حاضر این الگوها و دلالتهای آنها مورد بحث قرار گرفته است. به طور کلی می توان نتیجه گرفت که شناسایی ملاکهای خانواده سالم از دیدگاه دختران و پسران دانشجو می تواند در شناخت ما از ملاکهای خانواده سالم و در نهایت در ارتقای سطح ساختار خانواده ها در جامعه مفید باشد.

شواهد نشان‌دهندۀ تغییر فرهنگی در ایران و ترجیح بدن لاغر در بین زنان است. توجه فراوان به زیبایی و تناسب اندام از پیامدهای جامعۀ مصرفی است و زنان برای دستیابی به اندازۀ بدنی دلخواه به روش‏های متعددی، همچون رژیم‏های زیبایی و لاغری اندام، روی آورده‏‏‏ اند. بنابراین، مطالعۀ حاضر به منظور سنجش عوامل اجتماعی مرتبط با گرایش به ایده ‏آل‏ های زیبایی اندام در بین زنان شهر تبریز به مرحلۀ اجرا درآمده است. چارچوب نظری تحقیق با نظریه‏ های بوردیو، گیدنز، گافمن و فمنیسم شکل گرفته است. جامعۀ آماری تحقیق متشکل از کلیۀ بانوان مراجعه ‏کننده به باشگاه‏ های ورزش بدن‌سازی (تناسب اندام) دایر در شهر تبریزند. با استفاده از روش پیمایش و شیوۀ نمونه‏ گیری خوشه‏ ای چند‌مرحله‏ ای، تعداد 55 باشگاه انتخاب شده و تعداد 385 نفر از بانوان مراجعه ‏کننده به این باشگاه ‏ها به روش نمونه‏ گیری تصادفی انتخاب شده‌اند. اطلاعات مورد نیاز با به‌کارگیری پرسش‌نامۀ محقق‏ ساخته جمع ‏آوری شده و تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از نرم ‏افزار آماری Spss صورت گرفته است. یافته ‏ها نشان می‏دهد که میانگین گرایش به ایده ‏آل ‏های زیبایی اندام در زنان مطالعه‌شده، 12/111 است. براساس نتایج به‌دست‌آمده از تحلیل‏ های دومتغیره و چند‌متغیره، متغیرهای نگرش فمنیستی، سرمایۀ فرهنگی، مصرف رسانه،‏ وضعیت تأهل و سن، با گرایش به ایده‏ آل‏ های زیبایی اندام رابطۀ آماری معنا‏داری نشان داده ‏اند. همچنین، نتایج تحلیل مسیر نشان می‏دهد که متغیرهای سرمایۀ فرهنگی، مصرف رسانه و سن از طریق تحت‌تأثیر قرار دادن متغیر نگرش فمنیستی بر میزان گرایش به ایده ‏آل ‏های زیبایی اندام تأثیرگذار است. بر اساس نتایج رگرسیون چند‌متغیره، این متغیرها توانایی پیش‏ بینی 37‌درصد از تغییرات میزان گرایش به ایده ‏آل‏ های زیبایی اندام را دارند.

کلید واژه ها:جامعه‌شناسی بدن ، نگرش فمینیستی،  زنان تبریز ، عوامل اجتماعی  تبریز  ،تناسب اندام ،  گرایش به ایده‌‌آل‌های زیبایی اندام  

منتشرشده در مقالات

ایران طی دهه‌های اخیر با مسئله‌ای جمعیتی به نام کاهش شدید باروری مواجه شده است. با توجه به حرکت جامعۀ ایران به سمت مدرنیته و در‌نتیجه تغییر سبک زندگی افراد، سؤال اساسی این تحقیق آن است که تغییر در سبک زندگی چه اندازه می‌تواند نگرش کنش‌گران در معرض باروری را تحت‌تأثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف تأثیر مؤلفه‌های سبک زندگی بر نگرش به فرزندآوری بین زنان در آستانۀ ازدواج مراجعه‌کننده به شبکه‌های بهداشت درمانی شهر تهران انجام گرفته است. با استفاده از تکنیک پرسش‌نامه،‌ 384 نفر از زنان شهر تهران بررسی شدند. طبق نتایج تحقیق، 3/83درصد زنان بررسی‌شده نگرش متوسط و ضعیفی به فرزندآوری و کارکردهای آن دارند. همچنین، بین مؤلفه‌های سبک زندگی (مدیریت بدن، اوقات فراغت، مصرف فرهنگی و پایگاه اقتصادی اجتماعی) با نگرش به فرزندآوری رابطۀ معناداری وجود دارد و 32‌درصد از تغییرات نگرش به فرزندآوری با متغیرهای مستقل تبیین می‌شود. بین مؤلفه‌های سبک زندگی، متغیر پایگاه اقتصادی اجتماعی قوی‌ترین متغیر پیش‌بین متغیر وابسته است. به عبارتی، متغیر مذکور علاوه بر اثر مستقیم بر نگرش زنان شهر تهران به فرزندآوری، بر همۀ ابعاد سبک زندگی اثرگذار است و متغیر مصرف فرهنگی نیز علاوه بر تأثیر بلافصل بر نگرش زنان، تحت‌تأثیر سایر ابعاد و مؤلفه‌های سبک زندگی است. همچنین، مؤلفۀ مدیریت بدن بعد از پایگاه اقتصادی اجتماعی، بر نگرش زنان به فرزندآوری اثرگذار بوده است.

کلید واژه ها: فرزندآوری،  اوقات فراغت زنان ، پایگاه اجتماعی زنان ، پایگاه اقتصادی زنان،  اوقات فراغت ، مدیریت بدن،  مصرف فرهنگی ، تهران،  سبک زندگی،  پایگاه اجتماعی،  نگرش زنان ، پایگاه اقتصادی،  زنان در آستانه ازدواج

منتشرشده در مقالات
صفحه1 از64