یکشنبه, 03 ارديبهشت 1396 ساعت 16:18

بررسی تأثیر جنسیت در شکل گیری هویت زنان

مقدمه

بحث در مورد تفاوت¬های بین مردان و زنان1 از جمله مباحث پرطرف¬دار هم در مجامع علمی و هم در میان عموم مردم است. بسیاری از اطلاعات مربوط به روان¬شناسی زنــان از همین تحقیقات - مربــوط به تفاوت¬های جنسیتی - به دست آمده است. یکی از اولین افرادی که مسئله¬ی تفاوت¬های جنسیتی زنان و مردان را مطرح نمود، فیلسوف مشهور «ارسطو» است. ارسطو تحت عنوان «حقایق آشکار»2 نظریه¬ی زوج¬های متضاد خود را مطرح نمود. وی زن و مرد را همچون فرد و زوج، چپ و راست، کج و صاف، تاریک و روشن، بد و خوب و ناقص و کامل، زوج متضاد قلم¬داد کرده است و معتقد است همواره یکی از این ویژگی¬ها بر دیگری ارجحیت دارد. نظریه زوج¬های متضاد ارسطو، قرن¬ها مبنای بسیاری از مطالعات بود. در قرن نوزدهم «جوزف گال»3 و همکارانش اقدام به اندازه¬گیری اندازه¬ی مغز زنان و مردان نمودند. قصد آن¬ها از این اقدام روشن¬سازی این مسئله بود که بخش¬های مربوط به ویژگی¬های ظریف و حساس در مغز زنان، بیشتر و بزرگ¬تر از مغز مردان است. در این راستا محققین دیگری بر کوچک¬تر بودن مغز زنان نسبت به مغز مردان تأکید نمودند. اما زمانی که مشخص گردید که نسبت اندازه¬ی مغز زنان به جسم¬شان از نسبت اندازه¬ی مغز مردان به جسم¬شان بزرگ-تر است، تحقیقات در این زمینه پایان یافت و محققین به¬منظور کشف بخش¬هایی از مغز زنان که کوچک¬تر از مغز مردان باشد دست به کار شدند.

منتشرشده در مقالات

مسئله اعتیاد به مواد مخدر یکی از بزرگ ترین بلاهای اجتماعی قرن حاضر می باشد که بسیاری از اقشار جامعه به گونه ای با آن درگیر هستند به گونه ای که اثرات مخربی را بر پیکره جامعه و خانواده وارد کرده است. شیوع این پدیده نگران کننده باعث شده است که بشر به این فکر بیفتد که براستی چه زمینه و بسترهایی در جامعه موجب گرایش به سوء مصرف این مواد و افزایش شیوع آن خصوصا در میان افراد می شود و مصرف این مواد چه تأثیری بر پیکره خانواده بر جای می گذارد؟ پژوهش حاضر از جمله تحقیقات همبستگی است که سعی دارد به بررسی رابطه اعتیاد سرپرست خانوار با چگونگی جامعه پذیری فرزندان در شهرستان اردبیل بپردازد. از این رو سعی کرده است به این سوالات پاسخ دهد که: آیا اعتیاد سرپرست خانواده با چگونگی جامعه پذیری فرزندان رابطه دارد؟ اگر پاسخ مثبت است این مسئله تا چه حد در جامعه پذیری فرزندان موثر است؟ گرد آوری اطلاعات در این پژوهش به وسیله پرسشنامه انجام گردیده است.

منتشرشده در پایان نامه ها
چهارشنبه, 30 فروردين 1396 ساعت 02:04

اسلام و جامعه‌شناسي خانواده

جامعهشناسي خانواده، يكي از پركارترين حوزه‌ها در علوم اجتماعي است كه حجم وسيعي از پژوهش‌ها در سطح جهاني را به خود اختصاص مي‌دهد. نويسنده در اين اثر، ديدگاه‌هاي نظري و يافته‌هاي تجربي جامعه‌شناختي درباره نظام خانواده را با ديدگاه اسلام و اهل بيت عليهم السلام به صورت عالمانه و مستند مقايسه كرده است. كتاب حاضر، شامل مجموعه‌اي گسترده از مباحث جامعه‌شناسي خانواده است كه از دو منظر علمي و ديني بررسي شده و به اين ترتيب، مقايسه‌اي بين ديدگاه‌هاي جامعه‌شناسان در اين حوزه و ديدگاه اسلاميِ برگرفته از آيات قرآن و احاديث پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله و امامان شيعه عليهم السلام در اختيار خوانندگان قرار مي‌گيرد. به اين منظور، مسائلي چون ازدواج و الگوهاي خانواده، كاركردهاي خانواده و عوامل تغيير اين كاركردها در دوران معاصر، نابرابري و خشونت جنسي در خانواده، عوامل استحكام خانواده و طلاق و پيامدهاي آن، از مباحث اصلي اين كتاب است.
اين اثر، منبع درسي دانشجويان مقطع كارشناسي ارشد در رشته‌هاي جامعه‌شناسي و مطالعات زنان تهيه و در پنج فصل تنظيم شده است. روش نگارش كتاب بدين‌گونه است كه ابتدا ديدگاه جامعهشناسانه درباره هر موضوع طرح و در ادامه با مراجعه به منابع ديني، ديدگاه كلي و كلان اسلامي درباره آن موضوع بيان مي‌شود. بدين ترتيب، فصل اول به تعريف، اهداف و سن ازدواج، فاصله سني همسران، قواعد همسرگزيني، همساني همسر، فرآيند همسرگزيني تا ازدواج و الگوهاي خانواده اختصاص دارد. در اين فصل سه محور اصلي ازدواج، همسرگزيني و مروري بر الگوهاي خانواده بررسي شده‌اند. الگوهاي خانواده عبارتند از: خانواده هسته‌اي يا گسترده، خانواده پدرسالار يا مادرسالار، خانواده پدرمكان يا مادرمكان، خانواده تك‌همسر يا چندهمسر، خانواده تك‌سرپرست و خانواده ناتني. همچنين الگوهاي جايگزين خانواده عبارتند از: هم‌خانگي، كمون اشتراكي و همجنسگرايي. فصل دوم به تنظيم رفتار جنسي، توليد مثل، حمايت و مراقبت، جامعه‌پذيري، عاطفه و همراهي، تأمين پايگاه اجتماعي، مشروعيت، كنترل اجتماعي، كاركردهاي اقتصادي و تداوم نابرابري جنسي پرداخته است. در اين فصل مهم‌ترين كاركردهاي اجتماعي خانواده با تأكيد بر ديدگاه‌هاي جامعهشناسان كاركردگرا و همچنين مكاتب انتقادي و ديدگاه اسلام در مورد هر يك از كاركردهاي يادشده، بررسي شده است

منتشرشده در کتب

اولين تأثيرات محيطي كه فرد دريافت مي‌كند، از محيط خانواده است. خانواده به عنوان كوچك‌ترين نهاد اجتماعي، آسيب‌پذيرترين گروه در برابر آسيبهاي اجتماعي است؛ به طوري كه بيشتر مشكلات و آسيب‌ها ابتدا در خانواده‌ها بروز پيدا مي‌كند و در صورت پيشگيري نكردن و برخورد غلط با آنها، به جامعه نيز راه مي‌يابد و در اين اوضاع دشوار، ديگر نمي‌توان به راحتي مشكلات و آسيب‌ها را كنترل كرد. جامعه‌شناسي خانواده يكي از شاخه‌هاي اصلي جامعه‌شناسي است كه در نيمه دوم سده نوزدهم ميلادي و به دنبال تغييرات خانواده اروپايي، شكل گرفت. جامعه‌شناسي خانواده در طول چند دهه، توانست به سرعت نظريهها و روش‌هاي خود را براي بررسي پديده اجتماعي خانواده پديد آورد و تكامل بخشد.
امروز مشاهده مي‌كنيم كه ناسازگاري در روابط خانوادگي، ابعاد گسترده‌اي پيدا كرده است: ناسازگاري زن و شوهر، ناسازگاري والدين و فرزندان، و ناسازگاري فرزندان. اين ناسازگاريها آسيبهايي هستند كه نهاد خانواده را متزلزل كرده و سبب افزايش روزافزون آمار طلاق و نيز گسست در رابطه ميان والدين و فرزندان شدهاند. دنياي امروز از نظر صنعت دنياي متكاملي است، ولي در آنچه كه مربوط به شكل حيات انساني مي‌شود، بسيار ضعيف و متزلزل است. آشفتگي روحي و تضاد فكري آنچنان گسترش يافته كه افراد جامعه را در معرض بيماري‌هاي رواني و اضطراب قرار داده است؛ به گونه‌اي كه با ضعف ايمان و انحطاط اخلاقي در دل جوامع امروزي روبه‌رو هستيم. عامل معنويت، روي به ضعف نهاده و حتي در امر تشكيل خانواده، گريز و يا بي‌توجهي‌هايي ديده مي‌شود كه اين خود موجب پديد آمدن دشواريها و مفاسد بسياري است

منتشرشده در کتب
چهارشنبه, 30 فروردين 1396 ساعت 01:50

چالش‌هاي فرهنگي و اجتماعي زنان

بر اساس آموزه‌هاي اسلامي، زنان و مردان در آفرينش يكسان‌اند و از نظر دارا بودن استعداد و توانمندي‌ها، هيچ تمايزي با هم ندارند؛ هدف از آفرينش هر دو، عبوديت و بندگي است و بيترديد راه سعادت و خوشبختي آنان يكي است؛ در كمالات فردي و مشاركت اجتماعي، هر دو حق دارند و همچنين وظايفي بر عهده دارند. بنابراين، زنان و مردان در كنار يكديگر بايد براي كسب امتيازهاي فردي و اجتماعي و مادي و معنوي بكوشند. همچنين با اهميت دادن به حد و مرزهاي انساني و رعايت حقوق يكديگر، جامعه سالمتر و نسلي برتر را تربيت كنند.
از سوي ديگر، امروزه مسائل زنان، به ويژه با رويكرد نابرابري جنسيتي، در تمام جوامع، مورد توجه جامعه‌شناسان و روان‌شناسان قرار گرفته است. هر جامعه‌اي بر اساس زمينه‌هاي فرهنگي و اجتماعي خود مي‌تواند الگوي مناسبي براي جايگاه زنان و مردان تعريف كند. در سال‌هاي پس از انقلاب اسلامي، افراد مختلف، جامعه ايران را از اين نظر بررسي كرده‌اند. اين افراد از وضعيت زنان ايراني تصويرهاي متضادي ارائه داده‌اند. برخي، شاخص‌هاي توسعه انساني و جنسيتي وضعيت زنان را در كشور بسيار پايين مي‌دانند و معتقدند كه الگوهاي توسعه جهاني بدون كم و كاست بايد در جامعه ايران اجرا شود. در مقابل، دسته ديگر از پژوهشگران بر منابع غني ايراني، به ويژه اسلام تأكيد مي‌كنند و معتقدند كه ما نيازي به مقايسه خود با كشورهاي غربي نداريم. رويكرد سوم كه تقريباً نكات مثبت هر دو رويكرد قبلي را دارد، معتقد است كه ما نبايد از قافله جهاني عقب بمانيم، بلكه بايد با طرح شاخص‌هاي توسعه جنسيتي و انساني، وضعيت زنان را ارزيابي، و سپس الگوي مناسب بر اساس فرهنگ غني اسلامي ايراني را طراحي كنيم. با چنين رويكردي، مؤلف اين كتاب، مقاله‌هايي را با موضوع‌ها و محورهايي همچون شاخص‌هاي فرهنگي اجتماعي و نابرابري‌هاي جنسيتي، امنيت عيني و ذهني زنان، تقسيم كار خانگي و چالشهاي پيش رو، زنان و اشتغال در ايران، زنان در رسانههاي سمعي و بصري، و زنان و جرم و بزهكاري، بررسي كرده است. روش بررسي در تمام مقاله‌ها، ابتدا توصيف وضعيت زنان در ايران، سپس بررسي نظريهها و تحقيقات پيشين، و در پايان، طرح چالشها در سه سطح كلان، خرد و ميانه است.

منتشرشده در کتب
سه شنبه, 29 فروردين 1396 ساعت 14:52

خشونت علیه زنان در خانواده

مقدمه 

خشونت در خانواده از عواملی است که سلامت و امنیت خانواده را تهدید می کند پدیده دردناک خشونت علیه زنان در ابعاد گوناگون جسمانی، روانی و جنسی در سراسر جهان، سلامت جسم و روان زنان را به خطر می اندازد و حقوق انسانی آنان را مورد تجاوز قرار می دهد حداقل یک نفر از هر پنج نفر جمعیت مونث دنیا در طول زندگیشان توسط یک یا گروهی از مردان مورد خشونت جسمی یا جنسی قرار می گیرند...

منتشرشده در مقالات
سه شنبه, 29 فروردين 1396 ساعت 13:57

عرصه عمومی و زن

مقام معظم رهبری در یکی از دیدارهایی که با جمعی از بانوان نخبه کشور داشتند، نکات مهمی را در مورد مباحث زن و خانواده مطرح کردند که این نکات می توانند چشم انداز مناسبی را برای حرکت نهاد ها و مراکز فعال در حوزه زنان فراهم آورد و جهت گیری های کلی حرکت نظام را در این راستا مشخص کند دو مسأله امروزه جزو مهم ترین مسائل زنان در جامعه ما هستند...

منتشرشده در مقالات

بالا رفتن سن ازدواج ، یکی از چالشهای اصلی جامعه ایرانی به شمار می آید.جوانان به دلایل مختلفی از مبادرت به ازدواج دوری می کنند و پدیده تاخیر در سن ازدواج نه تنها بعنوان یک مساله و مشکل خانوادگی، بلکه بعنوان یک مساله اجتماعی نمود پیدا کرده است.این پدیده در میان جوانان تحصیل کرده از عمومیت بیشتری برخوردار است. در ایران ماهیت و اشکال ازدواج و پیامدهای اجتماعی آن در خانواده و جامعه، و به طور کلی الگوی همسر گزینی و نظام خانواده، ازدواج های نا موفق و طلاق های زود هنگام و بالا رفتن توقعات برای آغاز زندگی،تغییر در نگرش افراد و انتظاراتی که از زندگی مشترک دارند عملا ً ازدواج را دچار مشکلات جدی کرده است که از جمله افزایش سن ازدواج جوانان را می توان جزو یکی از این مشکلات دانست. هدف کلی این پژوهش ،شناخت عوامل اجتماعی، جمعیتی و اقتصادی موثر در تجرد دختران دانشجوی بالای 24 سال سن است.و جامعه آماری نیز دانشجویان زن 24 ساله و بیشتر دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز می باشد. روش تحقیق حاضر نیز بر مبنای تحقیقات میدانی و پیمایشی می‌باشد .روش تجزیه و تحلیل آماری داده‌ها نیز از طریق نرم افزار spss صورت می گیرد.

منتشرشده در پایان نامه ها

هدف پژوهش حاضر، بررسي رابطه سبكهاي دلبستگي با کيفيت زناشويي با توجه به مدت زمان ازدواج زنان شاغل متأهل در آموزش و پرورش شهر تهران است. بدين منظور 200 نفر از زنان شاغل متأهل با روش نمونه‌گيري خوشه‌اي انتخاب شدند و مقياسRDAS (کيفيت زناشويي ميلر، 2005) و آزمون تجارب شخص در روابط صميمانه، (فرم تجديد نظر شده) ECR-R (فرالي برنان، 2005) اجرا شد. براي تحليل اطلاعات، از روشهاي آمار توصيفي و تجزيه و تحليل رگرسيون استفاده شد. نتايج بدست آمده نشان داد در افرادي که کمتر از 7 سال از ازدواجشان مي‌گذشت سبک دلبستگي اضطرابي با کيفيت زناشويي رابطه‌ي معکوس داشت و چنين رابطه‌اي با سبک اجتنابي بدست نيامد و در افرادي که بيشتر از 14سال از ازدواجشان مي‌گذشت سبک دلبستگي اجتنابي با کيفيت زناشويي رابطه مستقيم داشت و چنين رابطه‌اي با سبک اضطرابي بدست نيامد. بدين معنا که در وهلة‌ نخست، (کمتر از 7 سال) كيفيت زناشويي به وسيله افرادي گزارش شد كه سبک دلبستگي ناايمن اضطرابي نداشتند و در مرتبه بعد، (بيشتر از 14سال) کيفيت زناشويي توسط افرادي گزارش شد که سبک دلبستگي ناايمن اجتنابي داشتند.

منتشرشده در پایان نامه ها

روابط دختر و پسر خارج از چارچوب به عنوان رفتاری فرهنگی و اجتماعی پدیده نسبتاً جدیدی است که در سال‏های اخیر ابعاد تازه‏ای یافته است. با این وجود آمار و اطلاعات اندکی درباره این پدیده وجود دارد و پژوهش‏های اندکی در مورد آن انجام شده است. پژوهش حاضر با هدف مطالعه گرایش به رابطه با جنس مخالف خارج از چارچوب ازدواج و عوامل اجتماعی و فرهنگی مرتبط انجام شده است. روش انجام این پژوهش پیمایش و نمونه تحقیق 300 نفر از جوانان تهرانی است. با مرور ادبیات تحقیق عوامل موثر بر نگرش به رابطه با جنس مخالف مشخص شدند که عبارتند از: دینداری، میزان استفاده از رسانه‏ها، نگرش خانواده به رابطه با جنس مخالف، گرایش به فرهنگ جهانی و تأثیر گروه مرجع بر فرد. یافته‏های پژوهش نشان می‏دهد بیش از نیمی از پاسخگویان نگرش مثبتی به رابطه با جنس مخالف دارند. همچنین استفاده از رسانه‏های داخلی و دینداری دارای رابطه معکوس و معنادار با نگرش به رابطه با جنس مخالف هستند در حالی که استفاده از رسانه‏های خارجی، گرایش به فرهنگ جهانی، تأثیر گروه مرجع و نگرش خانواده دارای رابطه مستقیم و معنادار با نگرش به رابطه با جنس مخالف هستند. تحلیل رگرسیون نشان داد که تنهای متغیرهای نگرش خانواده، نگرش گروه مرجع، گرایش به فرهنگ جهانی، میزان استفاده از روزنامه/مجله در معادله باقی مانده و 39 درصد از واریانس نگرش به رابطه با جنس مخالف را تبیین می‏کنند.

منتشرشده در پایان نامه ها
صفحه1 از56