دوشنبه, 29 شهریور 1395 ساعت 23:49

نشست هم اندیشی گروه های تخصصی گروه علوم انسانی دانشنامه زن مسلمان +عکس

نوشته شده توسط

نشست هم اندیشی گروه های تخصصی گروه علوم انسانی دانشنامه زن مسلمان روز شنبه 27 شهریور 1395 در سالن جلسات ساختمان مدیریت جامعه الزهرا (س) با حضور اعضای گروه ها برگزار شد.

در ابتدای این نشست آقای دکتر کافی مدیر گروه علوم انسانی دانشنامه با بیان این که این جلسه را برای آشنایی اعضای گروه ها با ساختار دانشنامه و مقالات مروری و همچنین آشنایی اعضاء با یکدیگر برگزار کرده ایم افزود: هر چقدر ذهن ها در تقریب و ارزیابی مقالات با هم نزدیک باشند بهتر است و در تسریع کار می تواند موثر باشد.

وی با بیان این که این دانشنامه از تابستان سال 94 کار خود را آغاز کرد گفت: مدیر این دانشنامه آقای دکتر صفری هستند و معاونت پژوهش جامعه الزهرا (س) کار نظارت بر روند کار را بر عهده دارد. تمام تصمیمات مربوط به دانشنامه توسط شورای عالی که متشکل از فضلای حوزه هستند گرفته می شود. آقای بارانی مسوول دفتر آقای صفری و آقای میرزایی مدیر اجرایی دانشنامه و آقای هاشمی نیز مدیر سایت هستند.

آقای دکتر کافی افزود: ذیل مدیریت دانشنامه سه گروه تشکیل شده است. البته در ابتدای کار، علوم انسانی و اسلامی با هم بودند و در ادامه اسلامی و انسانی را از هم جدا کردیم. گروه سوم نیز گروه تاریخ است.

وی گروه علوم انسانی دانشنامه را متشکل از چهار گروه 1- علوم اجتماعی و مطالعات زنان؛ 2- روان شناسی و علوم تربیتی؛ 3- علوم سیاسی؛ 4- اقتصاد دانست و گفت: فرآیند کار بر عهده گروه ها است و ما تنها کارهای اجرایی و نظارت بر قراردادها را انجام می دهیم.

مدیر گروه علوم انسانی دانشنامه زن مسلمان با بیان این که این دانشنامه سایتی را جهت اطلاع رسانی و پشتیبانی از نویسندگان مداخل راه اندازی کرده است به معرفی بخش های مختلف سایت پرداخت و آقای هاشمی مدیر سایت نیز به سوالات حضار درباره محتوای سایت پاسخ گفت.

در ادامه آقای دکتر کافی با اشاره به این که تاکنون 140 نفر از افراد مستعد در سه کارگاه دانشنامه نویسی که در قم، تهران و اصفهان برگزار شده است شرکت کرده اند گفت: این مطلب به این معنا نیست که حتما باید کار به این افراد واگذار شود. ولی بهرحال مجموعه ای از افراد مختلف هستند که بخشی از آن ها تحصیلات حوزوی و دانشگاهی دارند.

سخنران جلسه در ادامه به معرفی دانشنامه با بیان تعریف، اهداف و روش نگارش مقالات پرداخت که مشروح آن تقدیم می گردد:

 

تعریف دانشنامه

این دانشنامه خارج از تعریف دانشنامه های دیگر نیست و یک مجموعه جامع و سامانمند است که با دو موضوع زن در منابع اسلامی و وضعیت مطلوب زن مسلمان کار می کند. این مجموعه بر اساس این دو موضوع پیش می رود.

در این دانشنامه از دو نوع مقاله مروری کوتاه و بلند استفاده می شود. مخاطب ما افراد با تحصیلات عالیه هستند و برای عموم مردم یا زنان نوشته نمی شود. وی زن مسلمان را در تعریف ارائه شده توسط دانشنامه، زنی دانست که اقرار به وحدانیت خداوند و نبوت پیامبر اسلام داشته باشد. اگر در جایی در این زمینه باید بحث و اصلاحیه شود در درون خود مقاله انجام می شود .

 

در مقاله ها چهار موضوع را مد نظر داریم:

1- وضعیت مطلوب زن

2- وضعیت موجو د

3- آسیب ها

4- راه های رسیدن به وضعیت مطلوب

البته قرار است گروه جدیدی به عنوان زن در اندیشه اسلامی ایجاد شود تا به این موضوع نیز بطور جداگانه در دانشنامه پرداخته شود.

 

هدف دانشنامه

مانند همه دانشنامه ها هدف این دانشنامه نیز بحث آموزش و فرهنگ سازی است. در این دانشنامه فرهنگ زن مسلمان را ترویج می دهیم. وضعیت مطلوب بینشی و گرایشی و اطلاعات در آیات و روایات در مورد زن جمع آوری می شود و همچنین این دانشنامه باید بتواند موضوعاتی را برای تحقیقات محققین ارائه کند. لذا باور داریم که همه نویسندگان همسو با اهداف دانشنامه باشند؛ بخصوص که به زبان های دیگر نیز در آینده ترجمه می شود.

 

گزارش های کوتاه (مقاله مروری)

دو نوع مدخل داریم: برخی مداخل، عام هستند و موضوع سازی و مدخل سازی برای مداخل دیگر می کنند مانند عدالت . برخی مداخل نیز خاص هستند.

لذا بر این اساس دو نوع مقاله را باید تدوین کنیم:

گزارش های کوتاه: معمولا زیر 500 کلمه هستند و بعد از آن به جای دیگر ارجاع می دهند و زیر عنوان ندارند. در این مقالات نو آوری نیز وجود ندارد. این مداخل دانشنامه ای توسط خبرگان یک جامعه نوشته می شوند. هرچقدر سطح پژوهشی افراد بالاتر می رود به سراغ دانشنامه نویسی می روند و مقالات مروری را افراد مسلط می نویسند.

سوال: نداشتن نوآوری با مساله ای که در اهداف درباره وضعیت مطلوب زن مسلمان گفته شد چه تناسبی دارد؟

معمولا دانشنامه ها نوآوری ندارند و مروری هستند. ولی مصوبه شورای عالی دانشنامه زن مسلمان است که مخصوصا در گروه ما، درصدی را به مطالب نو اختصاص دهند.

سوال: فرمودید که نوشتن مقالات مروری کار افراد برجسته است اگر چنین فردی پیدا نشود راهکار شما چیست؟

یکی از مهم ترین راه کارها این است که فردی که در این زمینه کار کرده است را به عنوان همکار نویسنده مدخل انتخاب کنیم که هم جنبه حق معنوی رعایت شود و هم نویسنده مدخل بتواند روند مقاله خود را به شکل صحیحی پیش ببرد.

 

نوع دوم: مقالات مروری (دانشنامه ای)

این مقالات بین 1500 تا 4500 کلمه است و زیر عنوان دارند. این نیز توسط افراد برجسته نوشته می شود و متضمن بحث های متعددی هستند.

بیشتر مقالات نوع اول، تعدادشان کم است و افراد مسلط می توانند انجام دهند ولی نوع دوم تعدادش زیاد است و باید روی این قسمت برنامه ریزی کنیم.

 

طرحنامه مقاله دانشنامه ای

می خواهیم بدانیم در ذهن نویسنده مدخل چه می گذرد و در این قسمت باید منعکس شود.

نویسنده مقاله باید چند سوال اساسی را از خودش بپرسد:

- مدخل در نظام مداخل و ارجاعات چه جایگاهی دارد؟

- مدخل از نظر چه علمی باید بررسی شود؟ کدام بخش این مقاله را به من واگذار کرده اند.

- مدخل درچه حیطه تاریخی باید مورد بررسی قرار گیرد.

- مدخل در چه حیطه جغرافیایی باید بررسی شود؟

- مدخل از چه اولویت و حجمی برخوردار است؟

سوال: منظور از اولویت چیست؟

گاهی مواقع اتفاق می افتد که ازنظر بودجه و زمان با مشکل مواجه می شویم و مجبور می شویم برخی از مداخل را نادیده بگیریم. در این جا است که مساله اولویت مطرح می شود این جا نویسنده پیشنهاد می دهد که وجه اولویت این مقاله چیست؟

سوال: با توجه به این که دانشنامه ها به صورت الفبایی نوشته می شوند به محض این که حجم الفبایی مجلد اول تمام شد زیر چاپ می رود و جایی برای اولویت باقی نمی ماند.

البته ما این طور پیش نمی رویم. ما همه را با هم کار می کنیم و همه را با هم چاپ می کنیم. ما پیشنهاد داده ایم که مانند دانشنامه زن و فرهنگ های اسلامی دو جلد از این دانشنامه را به گروه ما اختصاص دهید. اگر این گونه شود می توانیم برای خودمان اولویت بندی کنیم چون مداخل ما جنسش با گروه های دیگر متفاوت است.

سوال: این که همه با هم چاپ شود مشکل زمان پیش می آید و ممکن است یک مقاله سال اول و یک مقاله سال هفتم آماده شود.

ما گفتیم هر گروهی امتیاز مجله بگیرد و مقالاتی که تصویب می شود را به صورت فصل به فصل منتشر کنیم. ولی این که همه این ها باید آماده شود مصوب شورای عالی دانشنامه است.

در طرحنامه مقاله ای که تهیه کرده ایم در بخشی از آن پیشینه ادبیات مدخل را جای داده ایم و هدفمان این بوده است که نویسنده مدخل های دانشنامه هایی که معرفی کرده است را ببیند و معرفی کند.

 

ساختار مقاله دانشنامه ای:

1- مدخل

2- شناسه یا معرف

3- بدنه (مجموعه ای از بندها)

3-1 مطالب کلی درباره مدخل

3-2 جایگاه و اهمیت بحث

3-3 تاریخچه موضوعی بحث

3-4 مهمترین آثار

3-5 تقسیمات موضوع

3-6 دیدگاه ها

3-7 دلایل

3-8 شبهات و پاسخ ها

3-9 نوآوری

4- فهرست منابع

سوال: ارائه دیدگاه ها ترتیب خاصی دارد؟ با توجه به این که ممکن است مدخلی دیدگاه نداشته باشد ارائه دیدگاه الزامی است؟

در مورد یک مدخل سه دیدگاه وجود دارد و حتی بین متفکران مسلمان دیدگاه های مختلفی وجود دارد. اگر دیدگاهی وجود دارد تمام این دیدگاه ها را می آوریم. این مرور است و نمی خواهیم تاریخی هم باشد. ممکن است بین دو دیدگاه قرن ها فاصله باشد. البته لزوما هر مدخلی دیدگاه ندارد.

سوال: یکی از خصوصیات مداخل رویکرد تاریخی است.

همه مداخل این گونه نیست. همین که گزارشی باشد کافی است.

سوال: ارائه دیدگاه ها در هر مدخلی باید تاریخمند باشد.

اگر منظورتان از تاریخ همان مرور و گزارش است درست است.

سوال: شما می خواهید از یک واقعه گزارش دهید منطق شروع بحث این است که از اول جریان به صورت تاریخی بگویید. مثلا بحث کارکرد گرایی در جامعه شناسی می گویید از چه کسی شروع شد و تا الان به کجا رسیده است.

در همین مثال، هیکسر این گونه رفتار نمی کند. منطق غیر از تاریخی کردن است. تاریخی از نظر ما به معنای مرور و گزارش است و می خواهیم اطلاعاتی که ذیل یک مدخل قرار می گیرد مرور شود . حالا اگر می توانید به صورت تاریخی بیاورید مانعی ندارد؛ در حالی که در بسیاری موارد این گونه نیستند.

سوال: این درست است ولی دانشنامه ای نیست. آیا این دیدگاه اول از زمانی شروع شده است یا نه؟ بالاخره مساله تاریخی مهم است.

ممکن است همزمان باشند. مهم این است که مرور شود. اگر می توانید تاریخی بیاورید بیاورید. اشکالی ندارد.

سوال: در دانشنامه اولویت بر ترتیب تاریخی است و مروری بودن در مرتبه دوم است.

از این مداخل ده نوع را مثال می زنم که در دهه معاصر آمده است. در هر صورت پایبند به مروری نیستیم . اگر می توانید به صورت تاریخی بیاورید انجام دهید.

 

تعریف مدخل:

مدخل واژه یا عبارتی است که می تواند یک مفهوم یا یک شخصیت یا یک مکان یا یک زمان و یا یک شیء باشد. ما بیشتر با مفاهیم سرو کار داریم.

اگر به ذهنتان خطور کرد که مدخلی جا افتاده است به ما پیشنهاد دهید تا قرار دهیم. چون علوم انسانی هستیم مداخل مشترک زیاد داریم.

جداسازی مداخل مشترک با پرانتز مشخص می شود. دو شیوه وجود دارد:

1- شماره گذاری

2- قلمرو علمی

در شورا تصویب شده است که قلمرو علمی باشد. مثلا طلاق مصداق بارز بحث ما در روان شناسی و جامعه شناسی بحث شده است: طلاق (روان شناسی) طلاق (جامعه شناسی)

در دانشنامه ما مداخلی که خواندنش مشکل است با اعراب گذاری مشخص می شود.

در این جلسه ویژگی های مدخل، مدخل اصلی و ارجاعی و مدخل معکوس بیان گردید.

 

لیست مداخل گروه علوم انسانی:

علوم اجتماعی با 132 مقاله

علوم تربیتی و روان شناسی با 46 مقاله

مطالعات زنان با 36 مقاله

علوم سیاسی با 22 مقاله

مداخل اقتصادی با 24 مقاله

سوال: مداخل مشترک را در این تعداد آورده اید؟

منتظریم مداخل مشترک را مشخص کنیم. برخی از آن ها مشخص شده است. برخی از مداخل که داخل پرانتز آورده ایم مشخص است . برخی از مداخل بوده است که نمی دانستیم متعلق به کدامیک از این ها می شود. سه نفر از اساتید مشخص کرده است . آن هایی هم که پرانتز دارد مشخص است.

سوال: گاهی مداخلی از ذهن پریده است و به این نتیجه رسیده ایم که باید اضافه کنیم. در چه فرایندی باید تصمیم گیری شود؟

در کمیته ها تصویب می شود و به گروه و پس از آن به شورای عالی فرستاده می شود تا تصویب شود.

 

فرم مدخل

توجه کنید که سعی می شود به وسیله کارشناسان گروه در گروه تنظیم شود. این فرم و طرح نامه اجمالی و رزومه و مدخل پیشنهادی به کمیته داده می شود. کمیته بررسی می کند و یکی از گزینه های تصویب، بررسی، رد و اصلاح را برای آن می زنند.

سوال: با توجه به این که معیار شما در مقاله های بلند 1500 تا 4500 کلمه است همین معیار را حفظ کنید.

اگر این 500 تا 600 خورد ملحق به کوتاه می شود. این ها یک مسایل عرفی است و به کمیته ها واگذار می کنیم.

 

اصول نگارش در مقاله های دانشنامه ای

1- حتما باید مختصر نوشته شود و از عبارت های زاید دوری شود. این یک اصل است.

2- جانبدارانه نباشد. در بحث های مساله جانبداری کمتر است.

3- اصل بر کار جمعی و رعایت ساختار است

4- پرهیز از ابهام و ایهام در مقاله است

5- مستند کردن و پر ارجاع بودن

6- حفظ مقدسات و خط های قرمز دینی و عفت عمومی

سوال: منظور از کار جمعی چیست؟

این که یک نفر همکار گذاشته شود و در این زمینه همکاری شود. بالاخره دانشنامه کار کردن همراه با روحیه جمعی است.

سوال: هر کسی چند مقاله می تواند بر عهده بگیرد؟

در ابتدای کار یک مقاله به یک نفر بدهند و اگر مناسب بود بعدی را به او بدهید. ولی سعی کنید بیشتر از دو مقاله نباشد. به هر حال این تصمیم گیری بر عهده کمیته است.

 

راه کارهای اختصار نویسی

1- پرهیز از بیان مطالب استطرادی

2- پریز از نقل قول مستقیم

3- پرهیز از استفاده دو زبان برای بیان یک مطلب

4- ارجاع بعضی از مطالب به مدخل ها و یا آثار دیگر

سوال: می تواند یک مدخل ترجمه باشد؟

اگر از قالب آن برای چینش مطالب استفاده کند مانعی ندارد ولی خودش ترجمه ای نباشد.

 

مراحل تصویب طرحنامه و واگذاری

1- پیشنهاد مدخل از سوی نویسنده یا گروه تخصص

2- بررسی رزومه و توانایی نویسنده و تصویب یا رد پیشنهاد

3- در صورت تصویب، در خواست تکمیل فرم طرحنامه مدخل از نویسنده و دریافت آن

4- بررسی طرحنامه و مقایسه آن با فرم مدخل در گروه تخصصی (تصویب، درخواست اصلاح و تکمیل یا رد؛ در صورت تصویب یا درخواست اصلاح، تعیین همکار یا همکاران و یک نفر ناظر)

5- در صورت تصویب یا اعمال اصلاحات واگذاری مدخل برای نگارش

6- در اختیار قرار دادن مجموعه تهیه شده (منابع الکترونیکی، شیوه نامه نگارش، لیست نظام مداخل، فرم مدخل، سی دی های آموزشی صوتی و تصویری و ... )

7- معرفی نویسنده به کارشناس گروه علوم انسانی برای انعقاد قرار داد

بهتر است کمیته ها بر اساس کلمه های تصویب شده زمان بندی قرار دهند. البته در قراردادها مبلغی را به عنوان تاخیر در تحویل کسر می کنند. البته اگر این گونه با نویسنده توافق شود بهتر است.

همه این ها بستگی به حجم، کیفیت کار و شخصیت نویسنده دارد.

سوال: جدا کردن علوم خوب است ولی مقداری از واقعیت فاصله می گیرد. به نظر می رسد هنوز راهکار دقیقی برای رسیدن به واقعیت سیاستگذاری نشده است. مثلا اشتغال زنان بین علوم اجتماعی روان شناسی اقتصاد جداگانه مداخلی نوشته شود احتمال واگرا بودن بسیار زیاد است. سازوکاری تعبیه شود که نتایج کار به همگرایی منجر شود.

این کار شورای علوم انسانی است. بعد از ارزیابی و تایید به گروه علوم انسانی می آید. مدیر به وسیله عده ای کارشناس همگرایی می کند و به مسول فنی ارجاع می دهد و آن ها این موارد را اصلاح می کنند و در جاهایی که نیاز به برگشت به گروه باشد برگشت می دهند.

سوال: این کار اگر در حین اجرای کار انجام شود بهتر است.

درست است. به همین خاطر در فرم مدخل باکسی به عنوان مداخل مرتبط گذاشته ایم و مشخص می شود به چه مداخلی مرتبط است. این بخاطر این است که مدیران گروه به نویسنده تاکید کنند که با این افراد نیز هماهنگ باشد.

سوال: سیاست بر این است که خود خانم ها مقالات را بنویسند؟

در گروه تاریخ و علوم اسلامی اولویت با فارغ التحصیلان جامعه الزهرا است ولی انحصاری وجود ندارد. بخصوص گروه ما که می توانیم از مردان نیز استفاده کنیم. اولویت نویسنده زن است .

سوال: این یک سیاست باشد که یکی از ارزیاب های مقالات از زنان باشند.

اگر افرادی را در این زمینه داشته باشید می توانید اولویت را به زنان بدهید.

 

 

خواندن 329 دفعه

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید